> Kreyòl > Konferans Kayèn sou Ayiti : prèske 800 milyonn dola pou 380 pwojè

Konferans Kayèn sou Ayiti : prèske 800 milyonn dola pou 380 pwojè

Publié le vendredi 18 mars 2005

Konferans entènasyonal pou rebati Ayiti a fèmen vandredi apremidi nan Kayèn, kapital Giyàn Fransèz ak yon bilan prèske 800 milyonn dola vèt kominote entènasyonal anonse pou reyalize yon valè 380 pwojè konsa. Minis afè etranjè fransè a Michel Barnier, ki t’ap dirije reyinyon enpòtan sa a, pwomèt pou kominote entènasyonal la respekte angajman l pran yo, dekwa pou peyi a ka soti nan tranzisyon demokratik la byen ak pou l monte sou ray devlopman.

Sou bò pa l, Premye minis Gérard Latortue, ki pat montre yon kè kontan san limit, swete fwa sa a patnè Ayiti yo ap kenbe pwomès yo, pou menm sitiyasyon ki te rive apre konferans wachintonn nan an jiyè 2004 pa repete ankò. Li kwè tou si patnè Ayiti yo echwe nan jèfò y’ap fè pou peyi a, se t’ap yon move siyal pou lemond antye.

Sou lis pwojè ki anonse Kayèn yo, nan finisman konferans sa a Lafrans te deside organize, ou jwenn yon valè prèske 50 milyonn dola ki disponib pou refè wout Kap Ayisyen/Dayabonn ak amenaje biwo administrasyon ladwann ki sou fwontyè Ayiti-Sendomeng nan. Pwojè sa a ap sou kont Ayiti ak Inyon Ewopeyèn.

- Travay pou remete 4 santral tèmik konpayi Elektrisite Dayiti ann aktivite nan zòn Pòtoprens la. Depans yo ki ap koute antou 3 milyon 500 mil bal ap sou kont Lafrans, Etazini ak Ayiti.

- Dlo pwòp pou moun bwè : Kanada ap founi plis pase 500 mil dola.

- Kanpay rebwazman : Brezil pwomèt 500 mil dola pepinyè

- Medikaman pou ride 9.000 malad goumen ak maladi sida ak travay pou detekte jèm sida a kay 150.000 lòt moun : Fon Mondyal Kont Sida ak Etazini dispoze bay 40 milyon.

Gen divès lòt pwojè tou nan domèn sante, agrikilti, fòmasyon pou lapolis. Men, kominote entènasyonal la parèt yon ti jan chich, paske genyen nan pwojè sa yo se apèn 90mil oswa 25 mil dola ki disponib pou yo.

Premye minis Latortue te fè deplasman an an Giyàn Fransèz ak plizyè minis, finans, plan, agrikilti, travo piblik plis chèf kabinè Prezidan pwovizwa a Michel Brunache.

Bò kote kominote entènasyonal la, sou kote chèf diplomasi Lafrans la Barnier ou te jwenn minis afè etranjè pifò peyi ki pran angajman nan dosye Ayiti a ( Kanada, Ajantin, Chili, Meksik, Sendomeng) ; te genyen tou reprezantan Brezil, Etazini ak Espay. Minis afè etranjè peyi sa a Miguel-Angel Moratinos te oblije annile vwayaj li Kayèn ak nan Pòtoprens nan dènye moman, akòz avyon l te pran pàn pandan l t’ap pare kite kapital Espay nan Madrid. Enstitisyon entènasyonal tankou Bank Entèameriken Devlopman, Bank Mondyal plis Kominote Peyi Karayib yo (Karikòm) te reponn prezan.

Pou gouvèlman ameriken an Roger Noriega, adjwen sekretè deta a pou kontinan Amerik la, te reponn prezan. Minis afè etranjè Kanada a Pierre Pettigrew te kite Pòtoprens pou Kayèn jedi, ansanm ak Premye minis Latortue, apre yon vizit 2 jou ann Ayiti.

Se lakay Pettigrew Okanada, yon reyinyon dwe fèt nan 6 mwa pou egzaminen rezilta konferans Giyàn nan.

Reprezantan sekretè jeneral Nasyonzini an epi chèf MINISTA a Juan Gabriel Valdes ki te pran lapawòl, montre nesesite pou gen yon operasyon dezameman an règ, dekwa pou eleksyon yo ka posib ann Ayiti.

N’ap raple, an gwo kominote entènasyonal la te bay bèl vag, malgre angajman ki te pran, ane pase, pou l te debouse plis pase yon milyad dola youwès pou ride rebati peyi a.