> Kreyòl > Mesaj SOFA nan okazyon 208tyièm lane Lendepandans peyi a

Bilan 2011 ki pralle ak lespwa pou 2012 la

Mesaj SOFA nan okazyon 208tyièm lane Lendepandans peyi a

SOFA fè yón bèl rale sou janl wè nouvo pouvwa a

Publié le samedi 31 décembre 2011

Mesaj SOFA nan okazyon 208tyièm lane Lendepandans peyi a

ak nouvo ane 2012 la

Nan okazyon 2 evènman sa yo Solidarite Fanm Ayisyèn –SOFA ap salye kouraj pèp Ayisyèn (fanm ak gason vanyan) kap fè fas kare nan lavi yo ak tout kalte pwoblèm : chomaj, lojman, lavichè, vyòl, vòl, kidnapin, kolera ak fòs okipasyon MINISTA. Malgre tout kalte pwoblèm sa yo, pèp Ayisyen rive kenbe….

Nan moman kote nouvo Dirijan yo ap pale de chanjman, anpil move siyal montre aklè se antòtye ya p antòtye peyi a pirèd. Kouman pou nou konprann diskou chanjmam ki ap pale nan peyi a lè nou konstate pifò nan aksyon gouvènman an ak Chèf Leta a ap poze se pou tounen ak ansyen sistèm : Chèf Leta tou pwisan, ki ap poze zak gwo ponyèt, fè sa li vle, montre awogans sou nenpòt ki dosye, fè gagot ak gaspiyay nan lajan Leta elt...

Se sa nou konstate lò Prezidan Martelly, deside gaspiye plis pase 400 milyon Goud, ki egal yon valè 11 milyon dola Ameriken, nan fèt fen lane, alòske pase 600 mil moun deplase depi tranblemantè 12 Janvye 2010 la ap soufri toujou anba tant, pifò lopital nan peyi a pa gen materyèl pou sove lavi fanm ansent, mas ti moun k ap mouri malnitrisyon, moun ki ap mouri anba kolera elt..

Pirèd, kalte kado ki bay yo montre aklè, responsab leta sa yo, deside aji san konsiderasyon pou sa ki nan entere peyi a epi, kondwi pèp la nan pratik ki pase diyite l anbapye. Pa egzanp jwèt ki distribye yo se :

- Yon bann vye jwèt plastik move kalite, okennn lòt peyi pa vle itilize paske jwèt plastik sa yo reprezante gwo danje pou sante ti moun yo, pandan matyè plastik la limenm, pi devan pral sèvi pwazon pou anviwonman peyi a ;

- Mòd jwèt sa yo tou (poupe ak je vèsèl pou tifi, machin pou ti gason) se jwèt kap repwodwi nan tèt ti moun yo, vye estereyotip seksis, pou kenbe pratik diskriminasyon, dominasyon, ki jèmen vyolans sou Fanm ak sou Tifi ;

San konte zafè kit alimantè (diri pèpè ak vye zagribay), motosiklèt, otomobil, anvlòp lajan, ki distribye tribò, babò, tout bagay sa a ap kontribye vle pa vle :

- premyèman nan alyene pèp la, fè li viredo epi meprize kilti l, detwi vizyon pou li aprann konsome pwodiksyon ki fèt lakay li ;

- dezyèmman pratik sa yo ap kenbe pèp la nan lespri asistana, jan ti gwoup elit koronpi yo ap kondwi peyi a depi plizyè lane.

SOFA pi choke toujou, lè l ap gade nan televizyon sèn distribisyon kado Prezidan an ki oblije yon malerèz Fanm, danse, brase ren li, pou yon kle machin pandan li menm kòm Prezidan ap lanse vye pwopo : Eske m mèt bali l, ki kote pou l mete l…. elatriye…

Nou rete kwè modèl fonksyonman sa a Prezidan an afiche a se yon fòm mepri ak imilyasyon pou pèp la ki kache dèyè yon pwojè ideyolojik ak politik byen klè pou kenbe pèp la pirèd nan sitiyasyon malsite kote li ye a. Pandan li swadizan ap aji tankou amatè (ki pa abitye ak pouvwa), oswa li ap montre li pre pèp la, oubyen li ap aji kòm atis, anpil desizyon ap pase. Dayè sou plan sosyal, ekonomik tout siy deja montre tout aksyon prezidan an poze, ale nan enterè ti klik boujwa ansanm ak Divalyeris ki bòkote li yo ak oligachi entènasyonal la.

Nan diskou Prezidan an fè, li di l’ap bay travay ; men nou wè se pwomosyon pou zòn franch rejim JanKlod Divalye depi lane 1982 te tabli nan enterè miltinasyonal yo ak anpil koutye nasyonal rejim nan te genyen ki t ap ba l kòb. Menm jan, sou plan politik se dikta entènasyonal Klib de Madrid li ap egzekite. Kòm prèv, zafè dat eleksyon ak piblikasyon amandman Konstitisyon nou wè se apre reyinyon Klib de Madrid yo fikse.

Konsekans travay ideyolojik ladwat sa a mennen nou nan sa ki pase Gonayiv la kote pase 40 jèn Fakilte Dwa twouve chwazi yon òlalwa tankou JanKlod DIVALYE kòm parenn pwomosyon. Zak grav sa a ki vin ensilte memwa tout viktim rejim makout Divalye a, se rezilta diskou Prezidan Martelly ki ap preche yon swadizan Levanjil rekonsilyasyon ak kriminèl san Jistis, ni reparasyon pou viktim yo.

Sitiyasyon sa a louvri pòt tou bay anpil vye pratik sosyete ayisyèn nan te divòse ak yo ki rekòmanse pou la pli bèl. Se ka yon seri reklam ki ap fè pwomosyon estereyotip seksis, diskriminasyon kont fanm, vyolans sou fanm. Nan sans sa a, SOFA ap denonse 4 piblisite inakseptab ki ap pase nan radyo ak televizyon :

1- Sou kapòt Pantè, kote eloj ap fè t pou gason ki se bon matyo. Pirèd piblisite sa a jwenn apwi pwogram PWOMARK - USAID. Kesyon n ap poze eske nou menm pèp Ayisyen te kapab al difize mesaj ki kontre ak dwa sosyal, dwa moral pèp meriken an, Ozetazini.

2- Lòt reklam se pou ‘’Penti Kreyòl’’ ki di ….’’Madanm nan pap desi ankò …l’ap desou … kidonk l’ap reprann plas li…’’

3- Yon lòt ankò se sou afè ‘’Mayi Moulen ‘’Anabèl’’ ki se manje gason’’ ki ap fè pwomosyon menm afè gason matcho a pou kraze fanm elatriye…

4- Reklam pou ‘’Don Poyo’’kote nèg la bat fi a pou manje, epi yon granmoun vin jistifye baton an, paske fi a pa t fè manje a ak Don Poyo…

San konte tout piblisite pou krèm ak savon PRIMA, IDÒL pou denatire fanm yo, fè yo pa kwè nan valè yo kòm nègès, LETA kite ap pase san kontwòl.

Menm jan an tou, nou resevwa plent anpil fanm viktim vyolans ki ap denonse atitid yon seri Jij ak polisye, ki rekòmanse ap pase yo nan betiz lè yo al devan yo nan Tribinal oswa nan Komisarya polis yo. Yon pratik pandan lontan ki te sispann gras ak sansibilizasyon Aktè sa yo ki te kòmanse konprann responsabilite yo kòm fonksyonè.

Tout bagay sa yo ap rive pandan nouvo rejim nan ap voye lòt kalte mesaj, modèl gouvènans Chèf Leta ki retire tout responsablite nan men Gouvènman an. Tout moun wè nan kokenn pwogram distribisyon kado a, Premye Minis Conille ki reskonsab pou veye epi rann kont sou depans leta devan nasyon an, misye konplèteman absan oubyen anbachal, se Prezidans ki ap mennen.

Nou menm nan SOFA, n ap mande kilès ki pra l rann kont devan nasyon an sou plis pase 400 milyon Goud ki depanse pou zafè fèt Nwèl la ? Ak fómil tolerans anpil sektè sosyete devan fonksyonman ‘’Tèt Chaje’’Prezidan Martelly a, kilès ant ‘’LAKOU DES COMPTES’’, UKREF, ULCC, PALMAN ki pra l poze misye kesyon. Menm jan, lajan taks - edikasyon sou minit telefon ak transfè ki pran sou sitwayen ak sitwayèn, Prezidan an pa antann rann kont sou kesyon sa yo.

SOFA vle kwè tou, kèlkelanswa moun ki alatèt Ministè Konsdisyon Fanm ak dwa Fanm – MCFDF, Enstitisyon sa a dwe garanti respè Dwa Fanm yo. Kidonk Minis lan gen responsablite pou veye epi asire l dwa fanm pap vyole sou kèlkelanswa fòm nan, nan piblisite, move imaj ki ap denigre fanm …jan konstitisyon peyi a ak plizyè akò entènasyonal Ayiti siyen tankou : Deklarasyon Caire, Pwotokòl Daksyon Bejin ak Bejin + 15, Konvansyon CEDAW ak Belem Do Para egzije sa. Minis lan gen reskonsablite tou, veye pou okenn otorite Leta pa fè deriv sou dwa fanm ak gany lit fanm nan.

Nan okazyon fen lane 2011 lan, epi lavèy selebrasyon 208yièm lane Lendepans peyi a, SOFA ap egzòte Prezidan Martelly ak tout ekip li a, li pa two ta, ane 2012 ki ap vini a se okazyon pou l chanje politik. Paske depi 1986 baboukèt la tonbe : mas popilè yo (fanm kou gason) divòse ak rejim Dinasti Jan Klod Divalye a, kote Prezidan se te sèl chef siprèm ki la pou deside. Nap raple Prezidan an, se pou koupe fache ak mòd gouvènman sa yo pèp la te vote Konstitisyon 1987 la, ki bay yon rejim pouvwa ak 2 tèt : Yon Prezidan ak yon Premye Minis pou dirije Egzekitif la.

SOFA ap lanse yon apèl bay tout fòs viv nasyon an : Òganizasyon fanm, ti machann, ouvriye /ouvriyèz sendika, òganizasyon peyizan, Pati Politik pwogresis yo, òganizasyon Dwa Moun, pou yo leve kanpe. Nou tout dwe mennen yon estrateji kale je toutan pou veye mòd deriv sa yo, paske nou pa p pèdi menm yon pwèlyèm nan aki demokratik anpil militant ak militan bay lavi yo pou nou genyen tankou : Dwa lapawòl, Libète Laprès, Dwa Fanm, Dwa reyinyon ak òganizasyon….

Pandan l ap swete tout pèp la yon BÒN FÈT LENDEPANDANS AK BÒN ANE 2012, SOFA ap di kreyon pèp Ayisyen pa gen gòm ¡ Nou pa manje manje bliye ¡ Nou pa p tounen nan ansyen rejim.

Lit fanm nan, Se lit tout Mas Pèp la

Pòtoprens 29 Desanm 2011

Pou SOFA


Doktè Lise –Marie DEJEAN

Kòdonatris Jeneral